Balkan Culture

Life.
Thank you!

Gratitude that was realized and proved that finally "I want" becomes I can.
In the running, in the struggle and in the agony of life, I met the protagonists of the project LIFE.
I felt alone, forgotten in a corner. But I felt that it was not exactly like that. My "protagonists", the people who approached me, came ready and happy to wipe the tears from my eyes.
A day before, on a bench, in the park, amidst almost absolute darkness, my thoughts were many. I will not hide it...
I was crying. I did not know what tomorrow would be like.
But the next day was a surprise in my life. I found the school with GPS. Wow, I exclaimed! That was my first impression. What a beautiful place. My soul sucked in vitality! A work of knowledge for the children, the setting up of the school. I arrived at the library. A wonderful place and full of warmth.
When I saw all these faces, I was overwhelmed. I didn't expect that all of them… They were next to me or better I would say next to us! Where I was crying inside, full of negative thoughts, I suddenly cried with joy. The joy of reality. And yet. An entire event had been organized for me… With me as the protagonist this time.

I watched Mom and daughter read and "live" the reading. To accompany me with music. To present the images with my experiences and thoughts. The teachers, wonderful next to the children, dedicated to their work.
The joy was indescribable!
I didn't know what to say, how to express in words what my soul felt!
"Thank you" is very little compared to what I experienced!
Every woman, every person IS WORTH IT!
This event at the Library of the 8th Primary School of Kalamata
proves that the school is not only a place of knowledge but also a
living organism that cultivates empathy, solidarity
and is positively positioned towards diversity.
With much love and emotion!
MELODY.
I warmly thank all the participants of the event and those who
attended and supported me and the organizers.

Afize Seferi Gjikondi -Maria Marina

"Thank you for coming to our school. We had a wonderful time with your "Melody", both adults and children."
Vina Vasiliki Malama (principal of the 8th Primary School of Kalamata)

"Melody": A lesson in humanity and self-improvement by Afize Seferi at the 8th Primary School of Kalamata

09/03/2026

In an atmosphere full of emotion and messages of empathy, the presentation of the book "Melody" by Afize Seferi Gjikondi took place on Monday, March 9, 2026. The event, co-organized by the Library of the 8th Primary School of Kalamata with principal Vasiliki Malama, the Messinian Writers' Union (E.M.S.), Christina Mandroni - journalist, the Mesogeios TV channel & Ms. Marilena Gyftea, representative of the Secretary General of Equality of Peloponnese, was a special celebration of International Women's Day.

The imprint of women today

The president of the E.M.S., Tonia Pavlakou, in her speech, emphasized that the event was not a typical tribute to the past, but a look at the imprint of the modern woman who lives next to us. She focused on the need to raise children's awareness of the stereotypes that accompany immigrant and refugee women, emphasizing that "humanity and empathy must be founding principles of our lives."

The journey of Afize Seferi

The writer, who settled in Kalamata in 1995, coming from Albania, managed, through a difficult struggle for survival as a single parent, to find the strength for self-improvement. In parallel with her work, she studied journalism and psychology, while finding refuge in the arts. Writing and painting became her "defensive weapons", leading her to the publication of two books: "The Sky is Not Forbidden" (2016) and the prose work "Melody" (2021).

"Melody" as a symbol

The book, although it has autobiographical elements, functions as a symbol for every woman who struggles to overcome the barriers of language, loneliness and prejudice. The heroine, named Melody by her father because of her crying, represents the working mother who seeks "well-being" and inner peace in her new homeland.

The event was accompanied by music by sixth grade students, while excerpts were read by students, parents and teachers of the school.

The following is Ms. Pavlakou's full speech:

Ladies and gentlemen,
my dear children,

I want to believe that we are not here tonight to pay yet another tribute to Women. We will not help the international community to hide its guilt within an honorable day of the year, while it does not do essential things to improve the position of women throughout the planet. Nor are we here to see the face of women in the frame of the past and the echo or stigma of her historical imprint. We are here to see a small imprint of women in today's society, the imprint of a woman who lives next to us and we live her next to us. We will listen to her thoughts in order to understand how we can all together as fellow human beings to co-shape a better world that can accommodate everyone. A prerequisite is that humanity, empathy and solidarity are the founding principles of our lives. Above all, if we, as parents, teach our children the conditions that strengthen this feeling, especially in cases where what we see as foreign or different makes us wary or even scares us. In this way, the reservation or suspicion can stop, in this case in the face of women from other countries, who have settled in our country, like our author, Ms. Afize - Marina Seferi.

We are particularly called upon as parents to sensitize our children to gradually recognize the barriers that still exist in the acceptance of the roles and choices of the modern woman, much more so when she, along with the total burden of prejudices and stereotypes, bears the label of immigrant, refugee, and ultimately foreign.

At this point I would like to say a few words about my acquaintance with Ms. Afize Seferi, whom I had the good fortune to meet two and a half years ago, although she has been living in our city steadily since 1995. We are at an E.M.S. event in December 2024 and I spot in the back of the room a figure that I had seen on other occasions but had never spoken to. We got to know each other better and I was literally surprised when she told me that she has already published two books, at which point she became a member of E.M.S. I noticed sensitivity, excellent morals but also justified insecurity regarding the double identity that she now has in our own small society, of prejudices and stereotypes.

She is always hesitant to talk about herself. So I tried to explain to her that all of us who are involved in writing do not make a living from it and that it is perfectly natural for her to have her main job but also express herself through speech or painting at the same time. Her reservation is justified if we examine how we as a society think about writers – especially poets – much more so when the person who writes has another mother tongue and comes from a foreign country.

I hope that you also want to reassure her and encourage her to express herself and create. Another effort of mine is for her to realize that it is right to feel gratitude for those who helped her on her thirty-year journey in our country. At the same time, however, she must understand that nothing would have been achieved if she herself had not had the spark within her to keep her thwarted dreams alive. And I say thwarted dreams, because how else can I call a world that crumbles and crumbles at the feet of someone at the age of just 18.

What is it that can shock a child or a teenager and change their life partially or from the foundations, divorce, death of a parent, death of a sibling, war - change of political situation, the latter often lead to expatriation, to refugee status, to immigration.

We now come to the case of Ms. Seferi. Afize Seferi was born in a small town outside of Vlora, Albania. She belonged to a calm and loving family with seven other siblings and was the youngest.

She had finished high school and was beginning her studies when the then political system in her homeland was overthrown, while the events that followed led Afize, along with some of her siblings, to emigrate. She came to Greece and settled in Kalamata. This is where her personal adventure began. At the same time, she became the mother of two girls, to whom she devoted herself. In parallel with the imperative struggle of daily survival, as her family evolved into a single-parent family and as her children slowly spread their own wings, she felt a spark burning more vividly within her.

To her daily struggle to make ends meet, after years she added a struggle for self-improvement. Since our language was no longer such a big obstacle for her, she finished the IEK journalism school, improved her somewhat forgotten English, took psychology and vocational training seminars, going through a path during which she was supported by nice people, sometimes even experts.

Together with her own people, her children primarily, who supported her daily and she supported them in return, the experts gave her all the tools she needed to define herself, her identity, in the place she ultimately chose to live, and then to bring to the surface her own defensive weapons in the fight for a betterment of her inner self. Afize Seferi toiled and toiled for her self-improvement, the need to manage difficulties and to get to know her inner self better. Through all this effort, she discovered that part of herself is the need to express herself with words and with her brush. Writing and painting sprang into her life, offering her comfort and strength in her lonely hours, in moments when she wanted solitude to write or paint and in moments when she was broken and Art became her companion.

So in 2016 she published the poetry book The Sky is Not Forbidden. Think about the message of the title. And in 2021 the prose work Melody, both books beautifully illustrated by her.

And I come to Melody! Afize, aware that nothing beautiful could have happened in her life if there were not nice or even suitable people by her side to support her, begins her book with a dedication - frontispiece. "To all of you who make my life's journey sweeter."

The book Melody, dear children and dear parents and friends, is not written only as an autobiography. It has autobiographical elements, but through them, Afize Seferi highlights every woman who has faced problems in her life and had to struggle to overcome them.

But let's see her talking about the birth of a girl in the cold December winter in a mountain village. A mother is in pain, but her pain will bring new life to the family. The anticipation is great. Seven siblings are waiting for the baby and the father is preparing pancakes so that they can all celebrate the joyful event together. Traditionally, in that place, about 50 years ago, the midwife gives birth and together with the grandmother they announce the birth. The baby's first cry is so melodious that the father immediately names her Melody.

Melody is beautiful, intelligent, loves nature, the mountains opposite and two rivers that flow next to her house. Her life flows peacefully. She is everyone's little darling. The little bird that grows up like a doll, like a toy among the grown-ups. But everything changes suddenly, as if a tornado has entered her life and the life of her family. This whirlwind brings her to a foreign land. She was not the only one to emigrate, of course. Satisfied that she has escaped some of the suffering of her place, sad and disappointed for what is coming to find her. The fear of the unknown surrounds her. She often lives in absolute loneliness as she has people around her, but she does not know their language to speak. She is with people but also without people, as she says herself.

Look how beautifully she describes her weakness: "she had neither wings to fly nor long legs to touch the Earth." And let's see what the metaphorical meaning of the phrase is. Language is the main problem for the foreigner, the immigrant, because it deprives him of communication. And by language we do not only mean speech, spoken language - we are not talking about written language, of course - but much more so gestures, mime, and sayings that in everyday speech are perhaps more important than speech. And along with language comes the world of habits, customs, and customs that are completely unknown at first. And imagine also that the adult foreign worker has been educated in another system and the knowledge of the cultural heritage and history of the place where she lives is unknown. Therefore, she is a person who constantly hears unknown things. Almost all of her education a 12-year education.

In the meantime, the pain of separation from the familiar environment (mother and father far away) deepens in the daily defeats, but is forgotten and becomes joy every time the obstacles are overcome and the tears diminish. Shame, shyness usually dominate when a person is noble by nature. However, it is completely natural that at some point, as a resistance, courage also comes. The bold wins. She constantly asks and learns. The struggle to cope with her family is laborious and tiring. Many times her enemy is not the others, who stand before her hesitant, contemptuous or suspicious. She is the same as them.

Stereotypes, suspicion and prejudices are not only experienced by people who accept a foreigner who wants to work and integrate into their society in their country. Immigrants themselves also have stereotypes and prejudices. In their own small environment, they are scrutinized for their behavior. Women mainly by men. They do not dare to escape from the standards, morals or even the backwardness of the society that they left behind and that their environment insists on maintaining. Usually, however, women here are more open-minded. The same goes for Melody, who does not have enough bread, but also wants a good life, the bread of the soul, wants to pursue her dreams here in her new homeland!

She removes her own internal burdens and the prejudices of others, frees herself and allows herself to meet people who have kindness, solidarity, compassion, empathy. However, her dreams are still delayed because new obstacles and setbacks appear. Each such obstacle brings darkness, darkness to her soul, but the support of those who understand her, the need for so many years to take her life into her own hands, all by herself, strengthen her for the tomorrow that awaits her. She is not disappointed. She perseveres, continues her life's journey close to people who support her and who will show her the way to get on her horse and make the journey towards her dreams, first of all to find the calm, the sweetness of peace within herself.

Melody was tired, but she met the fairy who led her to the great change. Working deeply with herself, with the help of an environment that understood her needs, she got on her horse. On the difficult path she took, she understood that happiness is achieved when we first define what we want and compromise to persist and suffer to achieve it.

Especially if we discover a certain inclination, let us use it. Writing, painting, art creatively accompany our difficult hours. Ms. Seferi wrote and painted when she was sad but also when she was happy. And so she gave her Melody to the world with gratitude to all those who made and continue to make her life's journey better.

Melody now becomes a woman - a symbol. What does she symbolize? She is the woman, the working mother, especially the foreign worker who wishes to realize her dreams in her new homeland, improving herself and recognizing the help that others offer her to do so. Her motto is the person, humanity, solidarity. All together, with our hands tied together, we move forward with strength, overcoming difficulties and hoping for a better world.

Afize Seferi Gjikondi -Maria- Marina was born in Albania and is a graduate of the Agricultural High School of Avlona. She studied Economics in Tirana, which she did not complete due to the historical events of 1991. She lives in Kalamata and is involved in writing and painting. She is a graduate of the SAEK School of Journalism, Editors and Reporters and has completed her internship at the newspaper Foni and at the ERA of Kalamata. She has attended many psychology seminars. In 2016 she published her first poetry collection entitled The Sky is Not Forbidden and in 2021 the poetry collection entitled Melody. She maintains the blog: www.afizeseferi.blogspot.com

Η Ζωή.
Ευχαριστώ!

Ευγνωμοσύνη που πραγματοποιήθηκε και απέδειξε ότι τελικά το «θέλω» γίνεται Μπορώ.
Μες στο τρέξιμο, στον αγώνα και στην αγωνία της ζωής συνάντησα τους πρωταγωνιστές του έργου ΖΩΗ.
Ένιωθα μόνη μου, ξεχασμένη σε μία γωνία. Ένιωθα όμως, ότι δεν ήταν και ακριβώς έτσι. Οι «πρωταγωνιστές μου», οι άνθρωποι που με πλησίασαν, ήρθαν έτοιμοι και με χαρά να σκουπίσουν τα ρυάκια των ματιών μου.
Μια μέρα πριν, σε ένα παγκάκι, στο πάρκο,  ανάμεσα στο απόλυτο σχεδόν σκοτάδι, οι σκέψεις ήταν πολλές. Να μην το κρύψω…
Έκλαιγα. ∆εν ήξερα πώς θα ήταν η αυριανή ημέρα.
Η επόμενη ημέρα όμως ήταν μια έκπληξη στη ζωή μου. Βρήκα το σχολείο με GPS. Ουαουυ, αναφώνησα! Αυτή ήταν και  η πρώτη μου εντύπωση. Τι όμορφος χώρος. Ρούφηξε η ψυχή μου ζωντάνια! Έργο γνώσης για τα  παιδιά, το στήσιμο του σχολείου. Έφτασα στη βιβλιοθήκη.Υπέροχος χώρος και γεμάτος ζεστασιά.
Όταν είδα όλα αυτά τα πρόσωπα, βούρκωσα. ∆εν το περίμενα πως όλοι αυτοί… Ήτανε δίπλα μου ή καλύτερα θα έλεγα  δίπλα μας!  Εκεί που μέσα μου έκλαιγα, γεμάτη από αρνητικές σκέψεις, ξαφνικά έκλαιγα από χαρά. Η χαρά της πραγματικότητας. Και όμως.  Είχε  οργανωθεί μια ολόκληρη διοργάνωση για μένα… Με εμένα πρωταγωνιστή αυτή τη φορά. 

Παρακολουθούσα Μαμά και κόρη να διαβάζουν και να «ζούνε» το διάβασμα. Να με συνοδεύουν με μουσική. Να παρουσιάζουν τις εικόνες με τα βιώματα και τις σκέψεις μου. Οι δασκάλες και οι δάσκαλοι, υπέροχοι δίπλα στα παιδιά, αφιερωμένοι στο έργο τους.
Η χαρά δεν περιγραφόταν!
∆εν ήξερα τι να πω, πώς να εκφράσω με λέξεις αυτό που αισθανόταν η ψυχή μου!
Το «ευχαριστώ» είναι πολύ λίγο μπροστά σε αυτό που έζησα!
Κάθε γυναίκα, κάθε άνθρωπος ΑΞΙΖΕΙ!
Η εκδήλωση αυτή στη Βιβλιοθήκη του 8ου ∆ημοτικού Σχολείου Καλαμάτας
αποδεικνύει ότι το σχολείο δεν είναι μόνο χώρος γνώσης αλλά και ένας
ζωντανός οργανισμός που καλλιεργεί την ενσυναίσθηση, την αλληλεγγύη
και τοποθετείται θετικά απέναντι στη διαφορετικότητα.
Με πολύ αγάπη και συγκίνηση!
ΜΕΛΩ∆ΙΑ.
Ευχαριστώ θερμά όλους τους συντελεστές της εκδήλωσης και όσους/ες
παραβρέθηκαν και στήριξαν εμένα και τους διοργανωτές. 

Afize Seferi Gjikondi -Μαρία Μαρίνα 

"Σε ευχαριστούμε που ήρθες στο σχολείο μας. Περάσαμε υπέροχα με τη «Μελωδία» σου μεγάλοι και μικροί."
Vina Vasiliki Malama( διευθύντρια του 8 Δημοτικού Σχολείου Καλαμάτας)

«Μελωδία»: Ένα μάθημα ανθρωπιάς και αυτοβελτίωσης από την Αφιζέ Σεφέρη στο 8ο Δημοτικό Σχολείο Καλαμάτας

09/03/2026

Σε μια ατμόσφαιρα γεμάτη συγκίνηση και μηνύματα ενσυναίσθησης, πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 9 Μαρτίου 2026 η παρουσίαση του βιβλίου «Μελωδία» της Afize Seferi Gjikondi. Η εκδήλωση, που συνδιοργανώθηκε από τη Βιβλιοθήκη του 8ου Δημοτικού Σχολείου Καλαμάτας   με διευθύντρια  Vasiliki Malama, την Ένωση Μεσσήνιων Συγγραφέων (Ε.Μ.Σ.), Χριστίνα Μανδρώνη - δημοσιογράφος, το κανάλι Mesogeios TV & Κα. Μαριλενα Γυφτεα εκπρόσωπος Γ. Γ. Ισότητας Πελ/σου αποτέλεσε έναν ιδιαίτερο εορτασμό για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.

Το αποτύπωμα της γυναίκας στο σήμερα

Η πρόεδρος της Ε.Μ.Σ., Τόνια Παυλάκου, στην ομιλία της υπογράμμισε ότι η εκδήλωση δεν ήταν ένα τυπικό αφιέρωμα στο παρελθόν, αλλά μια ματιά στο αποτύπωμα της σύγχρονης γυναίκας που ζει δίπλα μας. Εστίασε στην ανάγκη ευαισθητοποίησης των παιδιών απέναντι στα στερεότυπα που συνοδεύουν τη γυναίκα μετανάστρια και πρόσφυγα, τονίζοντας πως «η ανθρωπιά και η ενσυναίσθηση πρέπει να είναι καταστατικές αρχές της ζωής μας».

Η διαδρομή της Αφιζέ Σεφέρη

Η συγγραφέας, η οποία εγκαταστάθηκε στην Καλαμάτα το 1995 προερχόμενη από την Αλβανία, κατάφερε μέσα από έναν επίπονο αγώνα επιβίωσης ως μονογονέας να βρει τη δύναμη για αυτοβελτίωση. Παράλληλα με την εργασία της, σπούδασε δημοσιογραφία και ψυχολογία, ενώ βρήκε καταφύγιο στις τέχνες. Η γραφή και η ζωγραφική έγιναν τα «αμυντικά της όπλα», οδηγώντας την στην έκδοση δύο βιβλίων: «Ο ουρανός δεν είναι απαγορευμένος» (2016) και το πεζοποίημα «Μελωδία» (2021).

Η «Μελωδία» ως σύμβολο

Το βιβλίο, αν και διαθέτει αυτοβιογραφικά στοιχεία, λειτουργεί ως σύμβολο για κάθε γυναίκα που παλεύει να υπερβεί τα εμπόδια της γλώσσας, της μοναξιάς και των προκαταλήψεων. Η ηρωίδα, που ονομάστηκε Μελωδία από τον πατέρα της λόγω του κλάματός της, αντιπροσωπεύει την εργαζόμενη μητέρα που αναζητά το «ευ ζην» και την εσωτερική γαλήνη στη νέα της πατρίδα.

Η εκδήλωση πλαισιώθηκε μουσικά από μαθητές και μαθήτριες της έκτης τάξης, ενώ αποσπάσματα διάβασαν μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικοί του σχολείου.

Ακολουθεί η πλήρης ομιλία της κα. Παυλάκου:

Κυρίες και κύριοι,
αγαπητά μου παιδιά,

Θέλω να πιστεύω ότι δεν είμαστε απόψε εδώ για να κάνουμε ένα ακόμη αφιέρωμα στη Γυναίκα. Δεν θα βοηθήσουμε τη διεθνή κοινότητα να κρύψει τις ενοχές της μέσα  σε μια τιμητική ημέρα τον χρόνο, ενώ δεν κάνει ουσιώδη πράγματα για τη βελτίωση της θέσης της γυναίκας σε ολόκληρο τον πλανήτη. Ούτε είμαστε εδώ για να δούμε το πρόσωπο της γυναίκας στο κάδρο του παρελθόντος και την ηχώ ή το στίγμα τού ιστορικού αποτυπώματός της. Είμαστε εδώ για να δούμε ένα μικρό αποτύπωμα της γυναίκας στην κοινωνία του σήμερα, το αποτύπωμα μιας γυναίκας που ζει δίπλα μας και τη ζούμε δίπλα μας. Θα αφουγκραστούμε τη σκέψη της για  να αντιληφθούμε πώς μπορούμε όλοι μαζί ως συνάνθρωποι να συνδιαμορφώσουμε έναν κόσμο καλύτερο που να χωράει όλους. Προϋπόθεση η ανθρωπιά, η ενσυναίσθηση και η φιλαλληλία να είναι καταστατικές αρχές της ζωής μας. Προπάντων, αν μάθουμεως γονείς στα παιδιά μας τις συνθήκες που ενδυναμώνουν την αίσθηση αυτή, ειδικά σε περιπτώσεις που αυτό που αντικρίζουμε ως ξένο ή διαφορετικό μας κάνει επιφυλακτικούς ή ακόμη μας τρομάζει.Έτσι μπορεί να σταματήσει ηεπιφύλαξη ή η καχυποψία, στην προκειμένη περίπτωση στο πρόσωπο γυναικών από άλλες χώρες, που έχουν εγκατασταθεί στον τόπο μας, όπως και  η συγγραφέας  μας, η κα Αφιζέ – Μαρίνα Σεφέρη.

Ιδιαίτερα καλούμαστε να ευαισθητοποιήσουμε ως γονείς τα παιδιά μας να αναγνωρίζουν σταδιακά τα αναχώματα που ακόμα υπάρχουν στην αποδοχή των ρόλων και των επιλογών της σύγχρονης γυναίκας, πολύ περισσότερο όταν αυτή μαζί με το συνολικό φορτίο των προκαταλήψεων και των στερεοτύπων φέρει την ετικέτα της μετανάστριας, της πρόσφυγα, τελικά της ξένης.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σας πω δυο λόγια για τη γνωριμία μου με την κα Αφιζέ Σεφέρη, την οποία  είχα την τύχη να γνωρίσω δυόμισι χρόνια πριν, μολονότι ζει στην πόλη μας σταθερά από το 1995. Είμαστε σε εκδήλωση της Ε.Μ.Σ. τον Δεκέμβριο του 2024 και εντοπίζω στο πίσω μέρος της αίθουσας μια φυσιογνωμία που είχα δει και άλλες φορές αλλά ποτέ δεν είχαμε μιλήσει. Γνωριστήκαμε καλύτερα και εξεπλάγην κυριολεκτικά όταν μου ανέφερε ότι έχει εκδώσει ήδη δύο βιβλία, οπότε και έγινε μέλος της Ε.Μ.Σ.Διαπίστωσα ευαισθησία, εξαιρετικό ήθος αλλά και δικαιολογημένη ανασφάλεια σχετικά με τη διπλή ταυτότητα που έχει πια στη δική μας μικρή κοινωνία, των προκαταλήψεων και των στερεοτύπων.

Διστάζει πάντα να μιλάει για τον εαυτό της. Προσπάθησα, λοιπόν,  να της εξηγήσω ότι όλοι όσοι ασχολούμαστε με τη γραφή δεν βιοποριζόμαστε από αυτήν και ότι είναι απόλυτα φυσικό να έχει τη βασική εργασία της αλλά και να εκφράζεται με τον λόγο ή τη ζωγραφική παράλληλα. Η επιφύλαξή της δικαιολογημένη, αν εξετάσουμε εμείς πώς ως κοινωνικό σύνολο σκεφτόμαστε για τους λογοτέχνες – ιδιαίτερα για τους ποιητές – πολύ περισσότερο όταν αυτός ή αυτή που γράφει έχει άλλη μητρική γλώσσα και προέρχεται από ξένη χώρα.

Ελπίζω ότι θέλετε και εσείς  να την καθησυχάσετε και να την ενθαρρύνετε να εκφράζεται και να δημιουργεί.Μια ακόμη προσπάθειά μου είναι να αντιληφθεί ότι είναι σωστό να αισθάνεται ευγνωμοσύνη για όσους τη βοήθησαν στην τριαντάχρονη  διαδρομή της στον τόπο μας. Παράλληλα όμως  πρέπει να κατανοήσει ότι τίποτε δε θα είχε κατορθώσει αν η ίδια δεν είχε μέσα της τη σπίθα να κρατήσει ζωντανά τα ματαιωμένα όνειρά της. Και λέω ματαιωμένα όνειρα, γιατί πώς αλλιώς να ονομάσω έναν κόσμο που γκρεμίζεται και σωριάζεται στα πόδια κάποιου σε ηλικία μόλις 18 ετών.

Τι είναι εκείνο που ένα παιδί ή έναν έφηβο μπορεί να τον συγκλονίσει και να αλλάξει τη ζωή του μερικώς ή από τα θεμέλια,  διαζύγιο, θάνατος γονιού, θάνατος αδελφού, πόλεμος – αλλαγή πολιτικής κατάστασης, τα τελευταία οδηγούν συχνά σε εκπατρισμό, σε προσφυγιά, σε μετανάστευση.

Ερχόμαστε τώρα στην περίπτωση της κας Σεφέρη. Η Αφιζέ Σεφέρη γεννήθηκε σε μια κωμόπολη έξω από την Αυλώνα της Αλβανίας. Ανήκε σε μια ήρεμη και τρυφερή οικογένεια με άλλα επτά αδέλφια και ήταν η μικρότερη.

Είχε τελειώσει το Λύκειο και ξεκινούσε τις σπουδές της όταν έγινε η ανατροπή του τότε πολιτικού συστήματος στην πατρίδα της, ενώ τα γεγονότα που την ακολούθησαν οδήγησαν την Αφιζέ μαζί με κάποια από τα αδέλφια της στον εκπατρισμό. Ήλθε στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στην Καλαμάτα. Εδώ άρχισε η προσωπική της περιπέτεια. Ταυτόχρονα έγινε μητέρα δύο κοριτσιών, στα οποία αφοσιώθηκε. Παράλληλα με τον επιτακτικό αγώνα της καθημερινής επιβίωσης, καθώς η οικογένειά της εξελίχθηκε σε μονογονεϊκή και αφού τα παιδιά της άνοιγαν σιγά – σιγά τα δικά τους φτερά, ένιωσε πιο ζωντανή μια σπίθα που έκαιγε μέσα της.

Στον καθημερινό της αγώνα να τα βγάλει πέρα πρόσθεσε μετά από χρόνια κι έναν αγώνα αυτοβελτίωσης. Καθώς η γλώσσα μας δεν της ήταν πια τόσο μεγάλο εμπόδιο, τελείωσε το ΙΕΚ δημοσιογραφίας, βελτίωσε τα ξεχασμένα κάπως Αγγλικά της, έκανε σεμινάρια ψυχολογίας, επαγγελματικής κατάρτισης διανύοντας μια πορεία κατά την οποία της συμπαραστάθηκαν ωραίοι άνθρωποι, κάποιες φορές και κατά περίπτωση ειδικοί.

Μαζί με τους  δικούς της  ανθρώπους, τα παιδιά της πρωτίστως, που τη στήριζαν καθημερινά και τα στήριζε και εκείνη, οι ειδικοί τής έδωσαν όλα τα εργαλεία που χρειαζόταν για να προσδιορίσει η ίδια τον εαυτό της, την ταυτότητά της, στον τόπο που  τελικά επέλεξε να ζει, και μετά να βγάλει στην επιφάνεια τα δικά της αμυντικά όπλα στον αγώνα για μια καλυτέρευση του εσωτερικού εαυτού της. Η Αφιζέ Σεφέρη μόχθησε και μοχθεί για την αυτοβελτίωσή της,  την ανάγκη να διαχειριστεί τις δυσκολίες και  να γνωρίσει καλύτερα τον εσωτερικό εαυτό της. Μέσα από όλη αυτήν την προσπάθεια ανακαλυψε ότι κομμάτι του εαυτού της είναι η ανάγκη να εκφράζεται με τον λόγο και με το πινέλο της. Η γραφή και η ζωγραφική ξεπήδησαν στη ζωή της προσφέροντάς της παρηγοριά και δύναμη στις μοναχικές ώρες της, σε στιγμές που ήθελε τη μοναξιά για να γράψει ή να ζωγραφίσει και με στιγμές που λύγιζε και η Τέχνη γινόταν η συντροφιά της.

Έτσι το 2016 δημοσίευσε το ποιητικό βιβλίο Ο ουρανός δεν είναι απαγορευμένος. Σκεφθείτε το μήνυμα του τίτλου. Και το 2021 το πεζοποίημα Μελωδία, υπέροχα εικονογραφημένα και τα δύο βιβλία από την ίδια.

Και έρχομαι στη Μελωδία! Η Αφιζέ έχοντας επίγνωση ότι τίποτε όμορφο δε θα μπορούσε να έχει συμβεί στη ζωή της αν δίπλα της δεν υπήρχαν ωραίοι ή και κατάλληλοι άνθρωποι να τη στηρίξουν, ξεκινάει το βιβλίο της με μια αφιέρωση – προμετωπίδα. «Σε όλους εσάς που κάνετε πιο γλυκό το ταξίδι της ζωής μου».

Το βιβλίο Μελωδία, αγαπητά παιδιά και αγαπητοί γονείς και φίλοι, δεν είναι γραμμένο μόνο ως αυτοβιογραφία.Έχει αυτοβιογραφικά στοιχεία, αλλά  μέσα από αυτά, η Αφιζέ Σεφέρη αναδεικνύει κάθε γυναίκα που έχει στη ζωή της αντιμετωπίσει προβλήματα και χρειάστηκε να κάνει αγώνα για να τα ξεπεράσει.

Για να δούμε όμως την ίδια να μιλάει για τη γέννηση ενός κοριτσιού μέσα στο καταχείμωνο του Δεκέμβρη σ’ ένα ορεινό χωριό. Μια μαμά πονάει αλλά ο πόνος της θα φέρει μια νέα ζωή στην οικογένεια. Η προσδοκία είναι μεγάλη. Επτά αδέλφια περιμένουν το μωρό και ο πατέρας ετοιμάζει τηγανίτες για να γιορτάσουν όλοι μαζί το χαρμόσυνο γεγονός. Παραδοσιακά λοιπόν σ’ εκείνον τον τόπο πριν 50 περίπου χρόνια η μαμή κάνει τον τοκετό και μαζί με τη γιαγιά ανακοινώνουν τη γέννηση. Το πρώτο κλάμα του μωρού είναι τόσο μελωδικό που ο πατέρας την ονομάζει αμέσως Μελωδία.

Η Μελωδία είναι όμορφη, έξυπνη, αγαπά τη φύση, τα απέναντι βουνά και δύο ποτάμια που κυλούν δίπλα στο σπίτι της. Η ζωή της κυλάει ήρεμα. Είναι η μικρή αγαπημένη όλων. Το στερνοπούλι που μεγαλώνει σαν κούκλα, σαν παιχνίδι ανάμεσα στους μεγάλους. Όλα αλλάζουν όμως ξαφνικά, σαν ένας ανεμοστρόβιλος να έχει μπει στη ζωή της και στη ζωή της οικογένειάς της. Η δίνη αυτή τη φέρνει σ’ έναν ξένο τόπο. Δεν ήταν βέβαια και η μοναδική που ξενιτεύτηκε. Ικανοποιημένη που έχει γλιτώσει κάποια από τα δεινά του τόπου της, λυπημένη και απογοητευμένη για όσα έρχονται να τη βρουν. Ο φόβος για το άγνωστο την κυκλώνει. Ζει συχνά την απόλυτη μοναξιά καθώς γύρω της έχει ανθρώπους, αλλά δεν ξέρει τη γλώσσα τους για να μιλήσει. Είναι με ανθρώπους αλλά και χωρίς ανθρώπους, όπως λέει η ίδια.

Δες τε τι όμορφα που περιγράφει την αδυναμία της:«δεν είχε ούτε φτερά να πετάξει ούτε και μακριά πόδια ν’ ακουμπήσει πάνω στη Γη. Κι ας δούμε τι σημαίνει η μεταφορικότητα της φράσης. Η γλώσσα αποτελεί για τον ξένο, τον μετανάστη το βασικό πρόβλημα, γιατί του στερεί την επικοινωνία. Και λέγοντας γλώσσα δεν εννοούμε μόνο την ομιλία, τον προφορικό λόγο – δε μιλάμε βέβαια για τον γραπτό – αλλά πολύ περισσότερο τα νεύματα, τη μιμόγλωσσα, τις ατάκες που στην καθημερινή ομιλία ίσως είναι πιο σπουδαίες και από τον λόγο. Και μαζί με τη γλώσσα έρχεται ο κόσμος των συνηθειών, των ηθών, των εθίμων που στην αρχή είναι παντελώς άγνωστα. Και φανταστείτε επίσης ότι η ενήλικας ξένη εργαζόμενη έχει εκπαιδευθεί σ’ ένα άλλο σύστημα και οι γνώσεις της πολιτιστικής κληρονομιάς και της ιστορίας του τόπου όπου ζει είναι άγνωστα. Επομένως, είναι άνθρωπος που διαρκώς ακούει άγνωστα πράγματα. Έχει χαθεί σχεδόν όλη η παιδεία  μια 12χρονης εκπαίδευσης.

Στο μεταξύ ο πόνος του αποχωρισμού από το οικείο περιβάλλον (μάνα και πατέρας μακριά) βαθαίνει μέσα στις καθημερινές ήττες, αλλά ξεχνιέται και γίνεται χαρά κάθε φορά που τα εμπόδια νικώνται και τα δάκρυα λιγοστεύουν. Η ντροπή, η συστολή συνήθως κυριαρχούν όταν από τη φύση του ένας άνθρωπος είναι ευγενής.Εντελώς όμως φυσικά ως μια αντίσταση έρχεται κάποια στιγμή και η τόλμη. Ο τολμών νικά. Ρωτάει συνεχώς και μαθαίνει. Ο αγώνας για να ανταπεξέλθει στην οικογένειά της έχει κόπο και κούραση. Πολλές φορές εχθρός της δεν είναι οι άλλοι, που στέκονται απέναντί της διστακτικοί, περιφρονητικοί ή καχύποπτοι. Είναι και εκείνη το ίδιο με αυτούς.

Στερεότυπα, καχυποψία και προκαταλήψεις δεν έχουν μόνοι οι άνθρωποι που δέχονται στη χώρα τους έναν ξένο που θέλει να εργαστεί και να ενσωματωθεί στην κοινωνία τους. Στερεότυπα και προκαταλήψεις έχουν και οι ίδιοι οι μετανάστες. Στον δικό τους μικρο περίγυρο ελέγχονται για τη συμπεριφορά τους.Οι γυναίκες κυρίως από τους άνδρες.Δεν τολμούν να ξεφύγουν από πρότυπα, ήθη ή και οπισθοδρομήσεις της κοινωνίας που άφησαν πίσω τους και που το περιβάλλον τους επιμένει να συντηρεί. Συνήθως όμως και εδώ οι γυναίκες είναι πιο ανοιχτόμυαλες.Το ίδιο και η Μελωδία που δεν της φτάνει το ψωμί, αλλά θέλει και το ευ ζην, το ψωμί της ψυχής, θέλει να κυνηγήσει τα όνειρά της εδώ στη νέα της πατρίδα!

Αφαιρεί τα δικά της εσωτερικά βαρίδια και τις προκαταλήψεις των άλλων, ελευθερώνεται και αφήνεται να συναντηθεί με ανθρώπους που έχουν καλοσύνη, αλληλεγγύη, συμπόνοια, ενσυναίσθηση. Τα όνειρά της όμως και πάλι καθυστερούν γιατί όλο και νέα εμπόδια και ανατροπές εμφανίζονται. Κάθε τέτοιο εμπόδιο φέρνει μαυρίλα, σκοτεινιά στην ψυχή της, αλλά η στήριξη εκείνων που την κατανοούν, η ανάγκη επί τόσα χρόνια να πάρει τη ζωή της στα χέρια της εντελώς μόνη της τη δυναμώνουν για το αύριο που περιμένει. Δεν απογοητεύεται. Πεισμώνει, συνεχίζει το ταξίδι της ζωής της κοντά σε ανθρώπους που τη στηρίζουν και που θα της δείξουν τον δρόμο ν’ ανέβει στ’ άλογό της και να κάνει το ταξίδι προς τα όνειρά της, πρώτα απ’ όλα να βρει την ηρεμία, τη γλυκύτητα της γαλήνης μέσα της.

Η Μελωδία κουράστηκε, αλλά συνάντησε τη νεράιδα που την οδήγησε στη μεγάλη αλλαγή. Δουλεύοντας βαθιά με τον εαυτό της, με βοήθεια από ένα περιβάλλον με κατανόηση των αναγκών της, ανέβηκε στο άλογό της. Στον δύσκολο δρόμο που έκανε κατάλαβε ότι η ευτυχία κατακτιέται όταν πρώτα ορίσουμε τι θέλουμε και συμβιβαστούμε να επιμείνουμε και να πονέσουμε για να το κατακτήσουμε.

Ιδιαίτερα αν ανακαλύψουμε κάποια κλίση μας ας την αξιοποιήσουμε. Η γραφή, η ζωγραφική, η τέχνη συντροφεύει δημιουργικά τις δύσκολες ώρες μας. Η κα Σεφέρη έγραφε και ζωγράφιζε όταν λυπόταν αλλά  και όταν χαιρόταν. Και  έτσι δώρισε στον κόσμο τη Μελωδία της με ευγνωμοσύνη σε όλους όσοι έκαναν και κάνουν το ταξίδι της ζωής της καλύτερο.

Η Μελωδία πια γίνεται μια γυναίκα – σύμβολο. Τι συμβολίζει; Είναι η γυναίκα, η εργαζόμενη μητέρα, κυρίως η ξένη εργαζόμενη που επιθυμεί να πραγματοποιήσει τα όνειρά της στη νέα της πατρίδα, βελτιώνοντας τον εαυτό της και αναγνωρίζοντας τη βοήθεια που της προσφέρουν οι άλλοι για να το κάνει. Μότο της είναι ο άνθρωπος, η ανθρωπιά, η συναλληλία. Όλοι μαζί, με δεμένα τα χέρια μεταξύ μας, προχωράμε με δύναμη, ξεπερνώντας τις δυσκολίες και ελπίζοντας σ’ έναν καλύτερο κόσμο.

Η Afize  Seferi Gjikondi  -Μαρία- Μαρίνα γεννήθηκε στην Αλβανία και είναι απόφοιτη του Αγροτικού Λυκείου Αυλώνας. Σπούδασε Οικονομικές Επιστήμες στα Τίρανα, τις οποίες δεν ολοκλήρωσε λόγω των ιστορικών γεγονότων του 1991. Ζει στην Καλαμάτα και ασχολείται με τη συγγραφή και τη ζωγραφική. Είναι απόφοιτη του ΣΑΕΚ Δημοσιογραφίας, Συντακτών και Ρεπόρτερ και έχει ολοκληρώσει την πρακτική της άσκηση στην εφημερίδα Φωνή και στην ΕΡΑ Καλαμάτας. Έχει παρακολουθήσει πολλά σεμινάρια ψυχολογίας. Το 2016 δημοσίευσε την πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο Ο ουρανός δεν είναι απαγορευμένος και το 2021 την ποιητική συλλογή με τίτλο Μελωδία. Διατηρεί το ιστολόγιο: www.afizeseferi.blogspot.com